فرزانه فرداد، صادقی معصومه، موسوی حسینی کامران، وثوق مسعود، صالحی* مهسا. وزیکولهای خارجسلولی مشتق از پلاکت: نسل جدید حاملهای دارورسانی. فصلنامه پژوهشی خون. 1405; 23 (2) :173-190
URL: http://bloodjournal.ir/article-1-1639-fa.html
دانشیار پژوهشگاه رویان ـ پژوهشکده زیست فناوری سلولهای بنیادی جهاد دانشگاهی ـ مرکز تحقیقات علوم سلولی ـ گروه پزشکی بازساختی
چکیده: (4 مشاهده)
چکیده
سابقه و هدف
وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت ذرات احاطه شده با غشای دولایه لیپیدی هستند که توسط پلاکتها به فضای خارج سلولی رهاسازی شده و مجموعهای متنوع از پروتئینها، فاکتورهای انعقادی، سایتوکاینها، لیپیدها و miRNAها را حمل میکنند. این وزیکولها با انتقال محتوای خود به سلولهای هدف، در فرآیندهای مهمی مانند هموستاز، التهاب، تنظیم پاسخ ایمنی و ترمیم بافت نقشآفرینی میکنند. با توجه به عدم وجود DNA هستهای و امکان جداسازی در مقیاس بزرگ و با هزینه پایین، وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت بهعنوان حاملهای نویددهنده در دارورسانی مطرح شدهاند.
مواد و روشها
در این مطالعه مروری نقلی، مقالههای مرتبط با زیستشناسی، محتوای مولکولی، ویژگیهای عملکردی، روشهای جداسازی و بارگذاری دارو، و همچنین کاربردهای دارورسانی وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت که در پایگاههای معتبر از جمله PubMed و Google Scholar نمایه شده بودند، به صورت جامع مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها
وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت، پتانسیل قابل توجهی برای انتقال طیف گستردهای از محمولههای درمانی، از جمله عوامل شیمی درمانی، miRNAها، عوامل ضد ویروسی و عوامل ضد التهابی به سلولهای هدف نشان دادهاند. انتقال داروها با استفاده از این وزیکولها در حالی که میتواند موجب بهبود پایداری دارو، افزایش برداشت سلولی و ارتقای اثربخشی درمانی شود، عوارض جانبی نامطلوب را کاهش میدهد. با این حال، نبود روشهای استاندارد برای جداسازی وزیکولهای خارج سلولی و فرآیندهای بارگذاری دارو همچنان از موانع مهم در توسعه و کاربرد این سامانههای دارورسانی محسوب میشود. علاوه بر این، بررسی پایداری وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت در طول دوره ذخیرهسازی نیز ضروری به نظر میرسد.
نتیجه گیری
علیرغم پتانسیل بالای وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت برای بهرهبرداری به عنوان حاملهای دارورسانی، استفاده بالینی موفق از آنها مستلزم استانداردسازی روشهای جداسازی و بارگذاری دارو است. علاوه بر این، انجام پژوهشهای بیشتر برای تعیین شرایط بهینه نگهداری که بتواند یکپارچگی ساختاری و فعالیت زیستی وزیکولها را در طول ذخیرهسازی طولانی مدت حفظ کند، نیز ضروری است. همچنین، تحقیقات گستردهتر آزمایشگاهی و پیش بالینی برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی وزیکولهای خارج سلولی مشتق از پلاکت توصیه میشود.
نوع مطالعه:
مروري |
موضوع مقاله:
بيوتكنولوژي