فصلنامه پژوهشی خون

چکیده
سابقه و هدف 
تصمیم‌گیری بالینی جهت تزریق فرآورده گلبول قرمز مبتنی بر ارزیابی جامع وضعیت بیمار صورت می‌پذیرد. شاخص تزریق خون (نسبت تعداد واحد گلبول قرمز تزریق شده به تعداد بیمارانی که برای آن‌ها کراس‌مچ انجام شده) و نسبت کراس‌مچ به تزریق خون، از معیارهای کلیدی در بررسی میزان مصرف خون و عملکرد سیستم است. مطالعه حاضر با هدف تعیین شاخص تزریق خون  و کراس‌مچ به تزریق خون در بیماران بستری در بیمارستان بعثت همدان طی سال ۱۴۰۰ و در پاندمی کووید-19 انجام شد.
مواد و روش‌ها
این پژوهش مقطعی گذشته‌نگر بر روی 560 بیمار بستری در بیمارستان بعثت همدان در طول سال 1400 و ‌هم‌زمان با پاندمی کووید-19 انجام شد. داده‌های مربوط به سن، جنس، بخش بستری، سطح هموگلوبین هنگام درخواست خون، تعداد واحد گلبول قرمز درخواست شده و تعداد واحد تزریق شده از پرونده‌های بیماران استخراج شد. شاخص تزریق خون و نسبت کراس‌مچ به تزریق خون محاسبه گردید. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS  نسخه 24 و آزمونt مستقل و همبستگی پیرسون با سطح معناداری 0.05 تحلیل شد.
یافته‌ها
میانگین سطح هموگلوبین هنگام درخواست گلبول قرمز 9.46 گرم بر دسی‌لیتر بود. 1527 واحد گلبول قرمز درخواست و کراس‌مچ شده بود که از این تعداد 1024 واحد تزریق شده بودند. نسبت کراس‌مچ به تزریق خون 1/49 و شاخص تزریق خون 83/1 به دست آمد. بیــن ســن بیمــار بــــا تعداد واحـــد گلبــــول قرمـــز درخواستــــــــــی (p= 0.003 , r= -0.301) و تعداد واحد گلبول قرمز تزریقی (p= 0.036 , r= -0.226) همبستگی مستقیم معناداری مشاهده شد. تفاوت معناداری بین تعداد واحد گلبول قرمز درخواست شده و تزریق شده در مردان و زنان وجود نداشت.
نتیجه گیری            
مقادیر شاخص تزریق خون و شاخص کراس‌مچ به تزریق خون در بیماران بستری در زمان شیوع کووید-19 در محدوده قابل قبولی قرار داشت و با شرایط غیرپاندمی تفاوت چشمگیری نداشت. میزان درخواست و تزریق گلبول قرمز در بیماران مسن بیشتر بود. تداوم اجرای دقیق دستورالعمل‌های انتقال خون، می‌تواند به مدیریت بهینه مصرف فرآورده‌های خون و کاهش عوارض ناشی از انتقال خون کمک کند.