فصلنامه پژوهشی خون

چکیده
سابقه و هدف 
سالانه 85 تا 90 میلیون فرآورده گلبول قرمز در دنیا تزریق می‌شود. از این میان، استفاده از فرآورده‌های گلبول‌های قرمز با کاهش لکوسیت، به ویژه در بیمارانی که نیاز به تزریق خون بـه صورت مزمن دارند بسیار حائز اهمیت است. فیلتراسیون لکوسیتی با دو روش کلی فیلتراسیون خون کامل و فیلتراسیون گلبول‌های قرمز انجام می‌شود. بـا توجه به تأثیر احتمالی روش‌های مختلف فرآوری فرآورده‌های گلبول‌های قرمز، این مطالعه با هدف تأثیر فیلترهای مختلف لکوسیتی (خون کامل در مقابل گلبول‌های قرمز) بر شاخص‌های کیفی فرآورده‌ها طراحی شد. در این مطالعه تلاش شده است که با همسان‌سازی شرایط، تا حدودی متغیرهای زمینه‌ای حذف گردد و تمرکز بر تأثیر روش فیلتراسیون باشد.   
مواد و روش‌ها
در یک مطالعه تجربی، 12 واحد خون کامل به دو قسمت مساوی تقسیم شدند و هر قسمت توسط یکی از کیسه‌های لکوفیلتراسیون خون کامل (WBF) یا گلبول‌های قرمز (RCF) فیلتر شدند. سپس در روزهای 2، 14، 28 و 42، برای آزمایش‌‌های غلظت میکرووزیکول‌ها، شاخص‌های اریتروسیتی، هموگلوبین آزاد، شکنندگی اسمزی، pH و غلظت لاکتات دهیدروژناز بررسی شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های t دو گروه مستقل و ANOVA با اندازه‌های تکراری تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها
در طی زمان افزایش غلظت میکرووزیکول‌ها، LDH، شکنندگی اسمزی، هموگلوبین آزاد، MCV و هماتوکریت و کاهش pH در فرآورده‌ها معنادار بود (0.05 >p). تفاوت بین گروه‌ها، در برخی بـازه‌های نمونه‌گیری، برای آزمایش‌های غلظت میکرووزیکول‌ها، مقادیر pH، LDH ، هموگلوبین آزاد و شکنندگی اسمزی از نظر آماری معنادار بود (0.05 >p).
نتیجه گیری            
با توجه به همسان‌سازی شرایط و حذف نسبی متغیرهای فردی، به نظر می‌رسد فرآورده‌های فیلتر شده با روش WBF کیفیت متفاوتی نسبت به فرآورده‌های با روش RCF دارند. اما علی‌رغم تفاوت‌های مشاهده شده، بیشترین سطح معناداری مربوط به شاخص‌ها، در روز آخر نگهداری فرآورده بوده است. بنابراین می‌توان گفت که هر دو گروه فرآورده‌ها، کیفیت قابل قبولی جهت تزریق را داشته‌اند.