فصلنامه پژوهشی خون

چکیده
سابقه و هدف 
پلاسما تنها منبع تولید داروهای مشتق از پلاسما بوده، از این رو، کاهش ضایعات آن اهمیت دارد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مصرف آب پیش از اهدا بر کاهش ضایعات پلاسما به دلیل واحدهای کم حجم انجام شد.
مواد و روش‌ها
در این کارآزمایی میدانی، 145 اهداکننده در سه گروه مداخله در فواصل 2 ± 10 ، 2 ± 15 و 2 ± 20 دقیقه، از زمان نوشیدن آب تا زمان اهدای خون و علاوه بر آن 49 اهداکننده در گروه کنترل بدون نوشیدن آب وارد مطالعه شدند. اهدای خون با استفاده از کیسه دو تایی انجام شد. سطح هموگلوبین قبل از مداخله و هنگام اهدای خون اندازه‌گیری و در گروه‌های با مداخله مقایسه شد. حجم پلاسما بین گروه‌های مداخله و کنترل مقایسه گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کای اسکوئر، t مستقل و t زوجی، تحلیل آماری شدند. 
یافته‌ها
توزیع مقادیر هموگلوبین در چهار گروه تفاوت آماری معناداری نداشت. در گروه‌های مداخله پس از نوشیدن آب، کاهش Hb در بیشتر اهداکنندگان مشاهده شد و میزان این کاهش از 60% اهداکنندگان در فاصله زمانی 2 ± 10 دقیقه به 72% در فاصله 2 ± 20 دقیقه افزایش یافت. میانگین اختلاف مقادیر Hb قبل و بعد از مداخله در سه گروه مداخله بین 0.11 تا 0.28 گرم بر دسی‌لیتر بود (0.05 >p). حجم خون کامل 435 تا 492 میلی‌لیتر و میانگین حجم پلاسمای بازیافتی در همه گروه‌ها بیش از 250 میلی‌لیتر و نسبت حجم آن به خون کامل بیش از 53% گزارش شد. میانگین تفاضل حجم پلاسما در گروه‌های مداخله با گروه کنترل از نظر آماری معنادار نبود.
نتیجه گیری            
مداخله نوشیدن آب به تنهایی سبب افزایش حجم واحدهای پلاسما نسبت به گروه کنترل نشد. برای بهبودحجم و کاهش ضایعات پلاسمای بازیافتی، ضروری است به وضعیت هیدراتاسیون اهداکننده و عوامل مؤثر بر آن به ویژه اهداکنندگان با هموگلوبین بالا توجه گردد. با استفاده از کیسه‌های دوتایی، حجم تمامی واحدهای پلاسما در محدوده مجاز بود.