فصلنامه پژوهشی خون

سابقه و هدف 
سیستم گروه خونی Rh یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین سیستم‌های آنتی‌ژنی پس از ABO است. تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی ضد RhD برای کاربردهای تشخیصی و درمانی اهمیت بالایی دارد. هدف از این مطالعه، ارزیابی پاسخ ایمنی ایجاد شده در سلول‌های تک هسته‌ای خون محیطی به وسیله گلبول‌های قرمز واجد آنتی‌ژن RhD و عصاره غشایی آن‌ها در محیط کشت سلولی بود.  
مواد و روش‌ها
در این مطالعه تجربی، سلول‌های تک هسته‌ای خون محیطی (PBMCs) از 2 کیسه خون کامل با گروه خونی O منفی به روش گرادیان چگالی و با استفاده از معرف فایکول جداسازی شدند. سپس به منظورحذف سلول‌های مهارکننده ایمنی، سوسپانسیون سلولی حاصله به مدت 40 دقیقه با لوسین متیل استر (5/2 میلی‌مولار) مواجه شده و پس از شستشو، در معرض گلبول‌های قرمز واجد آنتی‌ژن RhD و عصاره غشایی آن‌ها در محیط کشت قرار گرفته و توانایی آن‌ها در القای تولید آنتی‌بادی توتال و اختصاصی با استفاده از آزمون ELISA ارزیابی شد. با توجه به محدود بودن تعداد تکرارهای آزمایش، از روش ویلکاکسون به عنوان روش آماری غیر پارامتریک استفاده شد. 
یافته‌ها
پس از ایمن‌سازی سلول‌های PBMCs با گلبول قرمز O+ و عصاره غشایی آن‌ها، میزان تولید آنتی‌بادی‌ با روش کمـی ELISA تعیین شد. میانگیـن غلظـت تـوتال آنتی‌بـادی در مواجهـه بـا عصـاره غشایـی 51/19 ± 159/3 نانوگرم در میلی‌لیتر (4n=) و در مواجهه با گلبول قرمز کامل 38/9 ± 136/5 نانوگرم در میلی‌لیتر (2n=) ارزیابی شد. هم‌چنین، غلظت آنتی‌بادی اختصاصی علیه RhD در حضور عصاره غشایی 10/58 ± 38/17 و در حضور گلبول قرمز کامل 2/95 ± 18/75 نانوگرم در میلی‌لیتر اندازه‌گیری شد. بر اساس داده‌ها، هر دو فرم آنتی‌ژن قادر به القای پاسخ ایمنی هستند. آزمون ویلکاکسون نشان داد که تفاوت بین دو گروه از آنتی‌ژن‌ها در هر دو نوع  ارزیابی آنتی‌بادی کل و آنتی‌بادی‌های اختصاصی RhD معنا‌دار نمی‌باشد.
 نتیجه گیری            
بر اساس یافته‌های مطالعه، به نظر می‌رسد که  آنتی‌ژن غشایی گلبول قرمز نسبت به سلول کامل  بهتر بتواند در القای پاسخ ایمنی علیه آنتی‌ژن RhD در محیط کشت مؤثر باشد، ولی تفاوت آماری این دو معنادار نبوده و بر این اساس، استفاده از عصاره غشایی گلبول قرمز و سلول کامل هر دو می‌توانند در تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی علیه آنتی‌ژن RhD در شرایط کشت سلولی مد نظر قرار گیرند.