Ethics code: IR.UMSHA.REC.1403.317
Dahaghin Z, Amiri F. Clinical Management of Graft-versus-Host Disease Through the Immunomodulatory Properties of Mesenchymal Stem Cells: From Prophylaxis to Salvage therapy. , bloodj. 2026; 23 (3) :251-265
URL:
http://bloodjournal.ir/article-1-1637-fa.html
دهاقین زهرا، امیری فاطمه. مدیریت بالینی بیماری پیوند علیه میزبان با بهرهگیری از ظرفیت تعدیل کنندگی ایمنی سلولهای بنیادی مزانشیمی؛ از پروفیلاکسی تا درمان نجاتبخش. ، فصلنامه پژوهشی خون. 1405; 23 (3) :251-265
URL: http://bloodjournal.ir/article-1-1637-fa.html
دانشیار خونشناسی آزمایشگاهی و بانک خون ـ گروه علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان
چکیده: (20 مشاهده)
چکیده
سابقه و هدف
بیماری پیوند علیه میزبان یا GVHD یکی از چالش برانگیزترین و کشندهترین عوارض پس از پیوند آلوژنیک سلولهای بنیادی خونساز است. با توجه به محدودیتها و عوارض جانبی درمانهای سرکوبگر ایمنی و تجویز کورتیکواستروئیدها، استفاده از سلولهای بنیادی مزانشیمی به عنوان یک استراتژی درمانی نوین مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه مروری، بررسی مکانیسمهای اثر، ارزیابی شواهد بالینی و تبیین جایگاه این سلولها در استراتژیهای مختلف مدیریت GVHD، به عنوان درمان اولیه و پیشگیرانه و همچنین درمان نجاتبخش در موارد مقاوم به استروئید بود.
مواد و روشها
این مطالعه به صورت یک مرور روایی طراحی شد. جستجو در پایگاههای اطلاعاتی معتبر علمی از جمله PubMed، Scopus و Web of Scienceانجام شد. کلید واژههای اصلی جستجو شامل “Mesenchymal Stem Cells”، “Graft-Versus-Host Disease”، “Immunomodulation” و “Cell Therapy” بودند. مقالات از ابتدای سال 2000 تا سال 2026 استخراج شدند. مطالعات پایه و کارآزماییهای بالینی که به بررسی نقش MSCs در پیشگیری و درمان GVHD حاد و GVHD مزمـن پـرداخته بـودند، جمـعآوری و مـورد استفاده قرار گرفتند. مقالات مروری، سرمقالهها، نامه به سردبیر، چکیدههای کنفرانسی، مقالات تکراری و مقالاتی که ارتباط مستقیمی با مداخله MSC در GVHD نداشتند، از مطالعه خارج شدند. رکوردهای بازیابیشده ابتدا از نظر عنوان و چکیده و سپس در مرحله متن کامل از نظر ارتباط علمی غربال شدند. انتخاب مطالعات بر اساس ارتباط مستقیم آنها با مکانیسم درمانی، اثربخشی بالینی، محدودیتها و ظرفیت انتقالی MSCها در GVHD انجام شد.
یافتهها
بررسی شواهد بالینی و پیشبالینی نشان داد که MSCs از طریق مکانیسمهای متنوعی نظیر ترشح فاکتورهای پاراکرین و تماس مستقیم سلولی، قادر به مهار طوفان سایتوکاینی و القای سلولهایT تنظیمگر هستند. کاربرد بالینی این سلولها به دو بخش عمده پیشگیری (همزمان با پیوند) و درمان (به ویژه به عنوان درمان نجاتبخش در موارد مقاوم به استروئید) تقسیم میشود.
نتیجه گیری
MSCs با تغییر مسیر التهابی به سمت تحمل ایمنی، ابزاری قدرتمند در کنترل GVHD محسوب میشوند؛ هر چند استانداردسازی دوز، منبع سلولی و بهرهگیری از مشتقات فاقد سلول (مانند اگزوزومها) برای بهینهسازی این مسیر درمانی در آینده ضروری است.
نوع مطالعه:
مروري |
موضوع مقاله:
ايمونوهماتولوژي