تابستان
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
Ethics code: IR.TMI.REC.1403.002
مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون
چکیده: (8 مشاهده)
سابقه و هدف
انگیزههای افراد برای اهدای خون نقش مهمی در حفظ و ارتقای مشارکت داوطلبانه در نظام سلامت دارند. نظریه خود تعیینگری یا SDT چارچوبی مفهومی و معتبر برای تحلیل سطوح مختلف انگیزه، از بیرونی تا درونی، فراهم میآورد. هدف از این مطالعه؛ بررسی انگیزه در اهداکنندگان داوطلب خون کامل بر مبنای SDT در استانهای کشور بود.
مواد و روشها
این یک مطالعه مقطعی بر روی 7187 اهداکننده داوطلب خون کامل مراجعهکننده به بزرگترین مرکز اهدای خون در هر استان کشور در ماههای مهر و آبان سال 1403 با استفاده از پرسشنامه روانسنجی شده مبتنی بر SDT بود. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزار STATA نسخه 17 مدل رگرسیون خطی با اثرات مختلط اجرا گردید. برای لحاظ کردن ساختار سلسله مراتبی دادهها، میانگینهای حاشیهای پیشبینی شده در هر استان محاسبه و با میانگین کل کشوری مقایسه شدند.
یافتهها
نتایج مدل اثرات مختلط نشان داد که سطوح انگیزه به طور معناداری انگیزه اهدای خون را در تمام استانها پیشبینی میکنند (0.001 >p). یافتهها حاکی از سطح بالای انگیزه درونی در میان اهداکنندگان در ۳۱ استان کشور بود. میانگین حاشیهای پیشبینی شده برای انگیزه درونی در میان استانها از (4/84-4/55) 4/70 در کهگیلویه و بویراحمد تا (4/12-3/91) 01/4 در گیلان در مقیاس لیکرت 5 تایی متغیر بود. حدود ۸4 درصد استانها (۲6 استان) در محدوده بازه اطمینان کشوری قرار داشتند. در این میان، تنها 5 استان (حدود ۱6 درصد) از بازه اطمینان کشوری خارج شد، 2 استان با مقادیر پایینتر (4/01 و 4/24) و 3 استان با مقادیر بالاتر (48/67، 48/68 و 4/70) از بازه اطمینان کشوری قرار داشتند.
نتیجه گیری
انگیزه درونی بالا مبتنی بر اصول SDT در تمام استانهای ایران نشان میدهد اهدای خون عمدتاً به عنوان یک رفتار ذاتاً با ارزش تلقی میشود. استانهایی مانند لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و آذربایجان غربی، به عنوان پیشرو در این زمینه، نیازمند بررسی سیاستهای حمایتی و عوامل موفقیت خود هستند تا الگوهایی برای سایر استانها فراهم آورند. از سوی دیگر، استانهایی مانند گیلان و تهران، نیاز به شناسایی عوامل محدودکننده و اجرای برنامههای مداخلهای مؤثر برای ارتقاء سطح انگیزه دارند. این تفاوتهای مکانی میتواند ناشی از عوامل متنوعی چون زیر ساختهای فرهنگی، اقتصادی، و سیاستهای مدیریتی محلی باشد که بررسی عمیقتر آنها در تحقیقات آتی توصیه میشود.
انگیزههای افراد برای اهدای خون نقش مهمی در حفظ و ارتقای مشارکت داوطلبانه در نظام سلامت دارند. نظریه خود تعیینگری یا SDT چارچوبی مفهومی و معتبر برای تحلیل سطوح مختلف انگیزه، از بیرونی تا درونی، فراهم میآورد. هدف از این مطالعه؛ بررسی انگیزه در اهداکنندگان داوطلب خون کامل بر مبنای SDT در استانهای کشور بود.
مواد و روشها
این یک مطالعه مقطعی بر روی 7187 اهداکننده داوطلب خون کامل مراجعهکننده به بزرگترین مرکز اهدای خون در هر استان کشور در ماههای مهر و آبان سال 1403 با استفاده از پرسشنامه روانسنجی شده مبتنی بر SDT بود. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزار STATA نسخه 17 مدل رگرسیون خطی با اثرات مختلط اجرا گردید. برای لحاظ کردن ساختار سلسله مراتبی دادهها، میانگینهای حاشیهای پیشبینی شده در هر استان محاسبه و با میانگین کل کشوری مقایسه شدند.
یافتهها
نتایج مدل اثرات مختلط نشان داد که سطوح انگیزه به طور معناداری انگیزه اهدای خون را در تمام استانها پیشبینی میکنند (0.001 >p). یافتهها حاکی از سطح بالای انگیزه درونی در میان اهداکنندگان در ۳۱ استان کشور بود. میانگین حاشیهای پیشبینی شده برای انگیزه درونی در میان استانها از (4/84-4/55) 4/70 در کهگیلویه و بویراحمد تا (4/12-3/91) 01/4 در گیلان در مقیاس لیکرت 5 تایی متغیر بود. حدود ۸4 درصد استانها (۲6 استان) در محدوده بازه اطمینان کشوری قرار داشتند. در این میان، تنها 5 استان (حدود ۱6 درصد) از بازه اطمینان کشوری خارج شد، 2 استان با مقادیر پایینتر (4/01 و 4/24) و 3 استان با مقادیر بالاتر (48/67، 48/68 و 4/70) از بازه اطمینان کشوری قرار داشتند.
نتیجه گیری
انگیزه درونی بالا مبتنی بر اصول SDT در تمام استانهای ایران نشان میدهد اهدای خون عمدتاً به عنوان یک رفتار ذاتاً با ارزش تلقی میشود. استانهایی مانند لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و آذربایجان غربی، به عنوان پیشرو در این زمینه، نیازمند بررسی سیاستهای حمایتی و عوامل موفقیت خود هستند تا الگوهایی برای سایر استانها فراهم آورند. از سوی دیگر، استانهایی مانند گیلان و تهران، نیاز به شناسایی عوامل محدودکننده و اجرای برنامههای مداخلهای مؤثر برای ارتقاء سطح انگیزه دارند. این تفاوتهای مکانی میتواند ناشی از عوامل متنوعی چون زیر ساختهای فرهنگی، اقتصادی، و سیاستهای مدیریتی محلی باشد که بررسی عمیقتر آنها در تحقیقات آتی توصیه میشود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
