fa اثرات روانشناختی اهدای خون در اهداکنندگان مستمر و اهداکنندگان بار اول هماتولوژي Hematology پژوهشي Research اثرات روانشناختی اهدای خون در اهداکنندگان مستمر و اهداکنندگان بار اول پایگاه انتقال خون تهران دکتر مجید مسلمی1، دکتر مریم رهبری2، دکتر مژگان صلواتی3، دکتر شهناز والمحمدی1، دکتر مهدی عظیمی1، دکتر مهدیه معین‌الغربایی4، دکتر شهین شریفی5، دکتر مهنوش مهران6 چکیده سابقه و هدف تهیه خون سالم و کافی هدف اصلی سازمان انتقال خون ایران است. جهت تحقق این هدف، یکی از مهم‌ترین راه‌کار‌ها، تبدیل اهداکنندگان غیر مستمر به اهداکنندگان مستمر و حفظ و نگهداری آن‌ها در سیستم اهدای خون است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات روانشناختی اهدای خون در اهداکنندگان مستمر و غیر مستمر مراجعه کننده به پایگاه‌های انتقال خون تهران انجام گرفت. مواد وروش‌ها مطالعه انجام شده از نوع تحلیلی ـ مقطعی بود. نمونه‌گیری به روش آسان و سرشماری انجام شد. در این مطالعه از پرسشنامه استاندارد سنجش سلامت روانی GHQ استفاده شد. کلیه اهداکنندگان مراجعه کننده به پایگاه انتقال خون تهران، بین سال‌های 83 تا 84 ، نمونه‌های این مطالعه را تشکیل دادند. یافته‌ها توسط آزمون آماری کای‌دو،t و من‌ویتنی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها در این مطالعه 935 نفر اهداکننده مستمر و 749 نفر اهداکننده غیر مستمر شرکت کردند. اضطراب و افسردگی در اهداکنندگان مستمر نسبت به اهداکنندگان غیر مستمر کمتر گزارش شد. نتیجه گیری اهداکنندگانی که برای بار اول به منظور اهدا مراجعه می‌کنند اضطراب بیشتری نسبت به اهداکنندگان مستمر دارند، بنابراین احتمال مراجعه مجدد جهت اهدای خون در افرادی که سطح اضطرابی بالاتری دارند نسبت به سایرین کمتر است. از طرفی یک انگیزه مهم افراد جهت استمرار اهدای خون، عقاید مذهبی است. این عامل حس مفید بودن برای جامعه ناشی از اهدای مستمر خون را در اهداکنندگان القا می‌کند که جزو عوامل محافظت کننده در برابر افسردگی است. کلمات کلیدی: اهدای خون، آزمون روانشناسی، انتقال خون، ایران تاریخ دریافت : ‌19/4 /86 تاریخ پذیرش : 27/6 /87 1ـ پزشک عمومی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران و پایگاه منطقه‌ای آموزشی تهران 2ـ مؤلف مسؤول: پزشک عمومی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران ـ صندوق پستی: 1157-14665 3- دکترای روانشناسی بالینی ـ استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران 4- متخصص روانپزشکی ـ استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران 5 ـ متخصص آسیب‌شناسی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران و پایگاه منطقه‌ای آموزشی تهران 6ـ پزشک عمومی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران Psychological effects of blood donation on repeat and first time donors in Tehran Blood Transfusion Center Moslemi M.1,2(MD), Rahbari M.1(MD), Salavati M.3(PhD), Walmohammadi Sh.1,2(MD), Azimi M.1,2 (MD), Moeinalghorabai M.3(MD), Sharifi Sh.1,2(MD),Mehran M1.(MD) 1Iranian Blood Transfusion Organization-Research Center-Iran 2Tehran Blood Transfusion Center-Iran 3Tehran University of Medical Sience,Psychatriy Center-Iran Abstract Background and Objectives Provision of adequate and safe blood is the main purpare of Iranian Blood Transfusion Organization. One of the most important and vital strategies to deal with the issue is to replace once donors by repeat donors. Psychological effects of blood donation on frequent and infrequent clients having referred to different blood collection centers in Tehran were considered to be the aim of this study. Materials and Methods In the course of this analytic cross-sectional study the standard questionnaire of GHQ was utilized to measure mental health of the participants. All of the donors who had referred to blood collection centers in Tehran during 2004-2005 formed the participants of this research. Data were analyzed with Chi-square, t-test and Man Withney test. Results Nine hundred thirty five frequent and 749 infrequent donors filled the questionnaire. The level of anxiety and depression in repeated donors was also lower than the other group. Conclusions The individuals who attempt on blood donation for the first time report their health and physical conditions at a completely acceptable level in order to be accepted as an eligible candidate however, it is not the same for constant donors, as they do not benefit from this. The return rate of blood donors is very low in case of individuals suffering from high stress. Religious beliefs and the feeling of being beneficial to the society are considered to be important factors both in motivating people to repeat blood donation and protecting against depression. The results of the present study upon publication will also encourage donors to repeat their behavior. Key words: Blood donation, Psychological test, Blood transfusion, Iran SJIBTO 2008 5(3): 167-172 Received: 9 July 2007 Accepted: 17 Sep 2008 Correspondence:Rahbari M., Iranian Blood Transfusion Organization- Research Center P.O.Box: 14665-1157 , Tehran, Iran. Tel: (+9821) 88601564 Fax : (+9821) 88601573 E-mail: maryamrahbari2003@yahoo.com اهدای خون, آزمون روانشناسی, انتقال خون, ایران Blood donation, Psychological test, Blood transfusion, Iran 167 172 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-185&slc_lang=fa&sid=1 Magid Moslemi مجید مسلمی 9100319475328460010403 9100319475328460010403 No Maryam rahbari مریم رهبری 9100319475328460010404 9100319475328460010404 Yes Mojgan Salavati مژگان صلواتی 9100319475328460010405 9100319475328460010405 No Mehdi Azimi مریم والمحمدی 9100319475328460010406 9100319475328460010406 No Mahdiye Mahinolghorabai مهدی عظیمی 9100319475328460010407 9100319475328460010407 No Shahin Sharifi مهدیه مهین الغربایی 9100319475328460010408 9100319475328460010408 No Mahnoosh Mehran شهین شریفی 9100319475328460010409 9100319475328460010409 No مهنوش مهران 9100319475328460010410 9100319475328460010410 No