fa ارزیابی افزایش سطح فاکتور هشت در بیماران ترومبوفیلی هماتولوژي Hematology پژوهشي Research ارزیابی افزایش سطح فاکتور هشت در بیماران ترومبوفیلی محمدرضا طباطبایی1، دکتر آزیتا آذرکیوان2، دکتر مینو احمدی‌نژاد3، دکتر مهدی کرباسی‌زاده4، فرزانه توسلی5، دکتر عبدالمجید طولابی6، دکتر مهتاب مقصودلو7 چکیده سابقه و هدف ترومبوز تشکیل غیر طبیعی لخته درون رگ است و اغلب از به هم خوردن تعادل در سیستم انعقاد و فیبرینولیز حاصل می‌گردد. ترومبوز در سیستم وریدی می‌تواند ناشی از بسیاری عوامل و اختلالات ارثی و یا اکتسابی باشد. ترومبوفیلی حالتی است که عدم تعادل سیستم هموستاز به سمت تشکیل لخته کشیده شود. در مطالعه حاضر سطح فاکتور VIII در بیماران با ترومبوز بررسی شده است. مواد وروش‌ها مطالعه انجام شده از نوع توصیفی بود. جامعه مورد مطالعه 152بیمار مبتلا به ترومبوز وریدی و نیز دارای سابقه سکته‌ قلبی و مغزی تایید شده توسط روش‌های تشخیص تخصصی بودند که به فاصله حداقل سه ماه پس از آخرین حمله ترومبوتیک به بخش انعقاد سازمان انتقال خون ایران(تهران) مراجعه کرده بودند. 130 فرد گروه کنترل نیز از اهداکنندگان داوطلب مراجعه کننده به پایگاه تهران که سابقه بیماری یا مصرف دارو نداشتند، انتخاب شدند. شرح حال و اطلاعات بیماران از پرسشنامه‌های تکمیل شده استخراج گردید، پلاسمای فاقد پلاکت تهیه و سپس نمونه‌های بیماران و گروه کنترل به صورت دسته‌ای به روش One-stage assay مورد بررسی قرار گرفت و سطح فاکتور VIII تعیین شد. پس از جمع‌‌آوری اطلاعات، نتایج به دست آمده با استفاده از نرم افزار 11SPSS و آزمون کای‌دو تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها در این مطالعه 152 نمونه بیمار و 130 نمونه کنترل مورد ارزیابی قرار گرفتند. میانگین فاکتور VIII در گروه بیمار IU/dl 26/157 بود(8/53 ± SD). کمترین مقدار IU/dl 66 و بیشترین IU/dl 364 به دست آمد. میانگین فاکتور VIII در گروه کنترل IU/dl 78/111 بود(68/29 ± SD). کمترین مقدار IU/dl 42 و بیشترین مقدار IU/dl 195 اندازه‌گیری شد. با بررسی گروه کنترل، محدوده طبیعی سطح فاکتور VIII ، IU/dl 171-52 به دست آمد. نتیجه گیری در این مطالعه، شیوع فاکتور VIII افزایش یافته در گروه بیماران 9/28% بود که این میزان شیوع، با شیوع فاکتور V لیدن(که بیشترین شیوع را در مبحث ترومبوفیلی دارد) قابل مقایسه است. لذا افزایش سطح فاکتور VIII از فاکتورهای خطر مهم جهت ترومبوزهای مکرر است و این لزوم قرار گرفتن اندازه‌گیری فاکتور VIII را در آزمون‌های غربالگری ترومبوفیلی تایید می‌کند. کلمات کلیدی: ترومبوز، فاکتور VIII ، ترومبوآمبولی وریدی، ریسک فاکتور، ترومبوفیلی تاریخ دریافت : ‌25/9 /86 تاریخ پذیرش : 19/4 /87 1ـ کارشناس ارشد هماتولوژی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران 2ـ مولف‌ مسؤول: فوق تخصص هماتولوژی کودکان ـ استادیار مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران و درمانگاه تالاسمی ـ صندوق پستی: 1157-14665 3ـ متخصص آسیب‌شناسی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران 4ـ دکترای علوم آزمایشگاهی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران 5ـ کارشناس علوم آزمایشگاهی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران 6ـ پزشک عمومی ـ مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران 7ـ متخصص پزشکی اجتماعی ـ استادیار مرکز تحقیقات سازمان انتقال خون ایران Evaluation of elevated FVIII in patients with thrombophilia Tabatabaie M.1(MS), Azarkeivan A.1,2(MD), AhmadiNejad M.1(MD), KarbasiZadeh M.1(DMT), Tavasoli F.1(BS),Toolabi A.M.1(MD), Maghsudlu M.1(MD) 1Iranian Blood Transfusion Organization-Research Center, Iran 2Thalassemia Clinic,Tehran,Iran Abstract Background and Objectives Thrombus formation may form enhanced coagulation or impaired fibrinolysis. An increased tendency for the blood to clot is referred to as the hypercoagulable state or thrombophilia which includes various inherited and acquired clinical disorders or mixed conditions. There are many studies suggesting that elevated factor VIII may be a common and independent risk factor for thrombotic events. We tried to assess the level of factor VIII in patients with idiopathic thrombosis. Materials and Methods Our cases were the patients with idiopathic venous thrombosis having referred for hypercoagulable studies to Coagulation Lab in Iranian Blood Transfusion Organization. The inclusion criterion was the occurrence of thrombotic event confirmed by objective diagnostic methods coupled with three months of follow-up without any other disorder. Our controls were from healthy blood donors and matched with the cases on sex, ethnicity, and age. Plasma of a healthy person was used to establish the normal reference range according to which our patients are compared. Factor VIII levels were measured using a one-staged assay, the PTT based Diagonistica Stago on the STA compact automated coagulation factor analyzer. SPSS and Chi-square were finally used for data analysis. Results One hundred fifty two cases and 130 controls enrolled. The mean factor VIII level for cases was 157.26 IU/dl (SD±53.8) with the minimum level of 66 and maximum of 364 IU/dl. For controls, the mean factor VIII level was 111.78 IU/dl (SD± 29.68) with the minimum level of 42 and the maximum of 195 IU/dl. These levels were statistically significant and higher in the case group. The elevated FVIII level was higher in females than males (35.3% vs 23.8%) and increased with age. The normal range in the control group varied within 52-171 IU/dl, which is higher than the normal level of 50-150 IU/dl. Conclusions There are many studies showing that increased FVIII level may be an independent risk factor for thrombosis. Our results suggested elevated FVIII level in 28.9% of the patients with thrombosis compared to 3.1% in the control group. So, factor VIII measurement is recommended to be practiced in routine thrombophilia screening programs. Key words: Thrombosis, Factor VIII,Venous thromboembolism, Risk factor, Thrombophilia SJIBTO 2008 5(3): 149-156 Received: 15 Dec 2007 Accepted: 9 Jul 2008 Correspondence: Azarkeivan A., Pediatric Hematology Specialist. Iranian Blood Transfusion Organization-Research Center. P.O.Box: 14665-1157, Tehran, Iran. Tel: (+9821)88601599 Fax: (+9821)88601599 E-mail: azarkeivan@ibto.ir ترومبوز, فاکتور VIII , ترومبوآمبولی وریدی, ریسک فاکتور, ترومبوفیلی Thrombosis, Factor VIII,Venous thromboembolism, Risk factor, Thrombophilia 149 156 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-182&slc_lang=fa&sid=1 mohammad reza Tabatabie محمد رضا طباطبایی 9100319475328460010385 9100319475328460010385 No Azita Azarkeivan آزیتا آذرکیوان 9100319475328460010386 9100319475328460010386 Yes minoo Ahmadinejad مینو احمدی نژاد 9100319475328460010387 9100319475328460010387 No Mehdi Karbasizadeh مهدی کرباسی زاده 9100319475328460010388 9100319475328460010388 No Farzaneh Tavasolo فرزانه توسلی 9100319475328460010389 9100319475328460010389 No Abdolmajid Tolabi عبدامجید طولابی 9100319475328460010390 9100319475328460010390 No Mahtab Maghsudlu مهتاب مقصودلو 9100319475328460010391 9100319475328460010391 No