Journal of Iranian Blood Transfusion

fa آگاهی، نگرش و چالش های اهدای خون در بین دانشجویان پزشکی و غیر پزشکی شهر اردبیل: یک مطالعه مقطعی Comparison of Knowledge, Attitudes, and Challenges Related to Blood Donation Among Medical and non-Medical Students in Ardabil: A Cross-Sectional Study عمومى General پژوهشي Research چکیده سابقه و هدف  اهدای خون داوطلبانه اقدامی حیاتی برای نجات جان انسان‌ها است که نیازمند سطح بالایی از، آگاهی و نگرش مثبت در میان افراد جامعه می‌باشد. هدف مطالعه مقایسه آگاهی و نگرش دانشجویان گروه‌های پزشکی و غیر پزشکی نسبت به اهدای خون و شناسایی چالش‌های موجود در این زمینه بود. مواد و روش‌ها در این مطالعه توصیفی- تحلیلی مقطعی، 356 نفر از دانشجویان (176 نفر از دانشگاه علوم پزشکی و 180 نفر از دانشجویان غیر علوم پزشکی) شهر اردبیل شرکت کردند. نمونه‌گیری از نوع تصادفی طبقه‌ای بود. داده‌ها در خرداد 1403 با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن به دست آمده بود، جمع‌آوری گردید. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آماری مانند میانگین، انحراف معیار، آزمون‌های کای‌دو و t در 24 SPSS تحلیل شد.  یافته‌ها محدوده نمرات آگاهی بین 0 تا 32 نمره بود، میانگین آگاهی در گروه علوم پزشکی 7/03±16/7و گروه غیر پزشکی 9/11± 13/49 بود و میانگین نمره آگاهی کل دانشجویان برابر 8/07±14/95 بود. هم‌چنین، در بین دانشجویان علوم پزشکی، میانگین آگاهی در دانشجویان پسر (6/32±18/01) بیشتر از دانشجویان دختر (68/33±15/7) بود و این تفاوت به لحاظ آماری معنادار بود (0.029=p). در سطح‌بندی آگاهی نیز مشخص شد که 34/1% دانشجویان غیر علوم پزشکی، در سطح آگاهی ضعیف قرار داشتند در حالی که فقط 18/8% دانشجویان علوم پزشکی در سطح آگاهی ضعیف قرار داشتند. دامنه نمرات نگرش بین 0 تا 72 بود. میانگین نمره نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی راجع به اهدای خون و شرایط آن برابر با 56/11±41/9 و دانشجویان غیر علوم پزشکی برابر با 7/36±40/07 بود و این تفاوت در نمره نگرش در دو گروه از دانشجویان به لحاظ آماری معنادار نبود. میانگین نمره نگرش در کل دانشجویان نیز برابر با 78/24±40/8 بود. سطح نگرش در 96% دانشجویان علوم پزشکی متوسط بود در حالی که فقط 90/5% نگرش دانشجویان غیر علوم پزشکی متوسط بود. بیشترین موانع اهدای خون از نظر دانشجویان شامل ترس از سوزن (52 %)، کمبـود آگاهـی (49/2 %)، نگرانـی از بیماری و کم خونی (46/6 %) بود. نتیجه گیری             دانشجویان از سطح آگاهی و نگرش متوسطی نسبت به اهدای خون برخوردار بودند. دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی آگاهی بیشتری نسبت به دانشجویان غیر علوم پزشکی داشتند، اما تفاوت معناداری در نگرش بین دو گروه دانشجو، مشاهده نشد. به طور کلی سطح آگاهی و نگرش دانشجویان نسبت به اهدای خون کافی نبود و چالش‌هایی در این زمینه وجود دارد. بنابراین برای رفع چالش‌ها و ارتقاء سطح آگاهی و نگرش دانشجویان درباره شرایط و مزایای اهدای خون، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی توسط سازمان انتقال خون و دانشگاه‌ها، همراه با کمپین‌های اطلاع‌رسانی در رسانه‌های همگانی ضرورت دارد.   A B S T R A C T Background and Objectives Voluntary blood donation plays a crucial role in saving lives, requiring both adequate knowledge and a positive attitude. The study aimed to compare the knowledge and attitude of medical and non-medical studens regarding blood donation while identifying the challenges associated with the process. Materials and Methods This cross-sectional study, involved 356 students from Ardabil including 176 from the University of Medical Sciences and 180 non-medical students. Stratified random sampling was used to ensure representative distribution. Data were collected in June 2024 through a researcher-made questionnaire with established validity and reliability. Mean, standard deviation, chi-square and t-tests was conducted using SPSS24. Results The knowledge scores ranged from between 0 to 32 points. The average knowledge score was 16.7±7.03 in the medical sciences group and 13.49±9.11 in non-medical group. With an overall average score of 14.95±8.07. Within the medical sciences students, male students exhibited a higher average knowledge score (18.01±6.32) compared to female students (15.68±7.33), a statistically significant differance (p=0.029). Knowledge level showed that 34.1% of non-medical students had low knowledge, while only 18.8% of medical students fell into this category. Attitude scores ranged between 0 and 72. The average attitude score was 41.56±9.11 among medical students and 40.07±7.36 among non-medical students with no significant difference. The overall average attitude score was 40.78±8.24. The attitude leveled were categorised as average for 96% of medical students and 90.5% of non-medical students. The primary barriers to blood donation from students' perspective included fear of needles (52%), lack of awareness (49.2%), and concerns about their health and risk of anemia (46.6%). Conclusions  Students demonstrated a moderate level of  knowledge and attitude toward blood donation while medical University students had greater awareness compared to non-medical students, the diffrence in attitude between the two groups of students was not significant. Overall, students' knowledge and attitude toward blood donation remains inadequate, presenting several challenges. It is necessary to design and implement educational programs by the Blood Transfusion Organization and universities along side awareness campaigns in mass media.   آگاهی, نگرش, چالش‌ها, اهدای خون, دانشجویان پزشکی, دانشجویان غیر پزشکی knowledge, Attitude, Blood Donation, Medical Students 30 43 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1631-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Gholampour Nouran علیرضا غلامپور نوران 9100319475328460026046 9100319475328460026046 No کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده پرستاری گرمی ـ دانشگاه علوم پزشکی اردبیل Negin Ekhitiari نگین اختیاری اقدم alirezaqolami7892@gmail.com 9100319475328460026047 9100319475328460026047 No کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده پرستاری گرمی ـ دانشگاه علوم پزشکی اردبیل Aida Asgharzadeh آیدا اصغرزاده 9100319475328460026048 9100319475328460026048 No کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده پرستاری گرمی ـ دانشگاه علوم پزشکی اردبیل Yousef Hamidzadeh Arbabi یوسف حمیدزاده اربابی y.hamidzadeha@arums.ac.ir 9100319475328460026049 9100319475328460026049 Yes استادیار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اردبیل