fa پیش‌بینی تفاضای خون و فرآورده‌های خونی: گامی به سوی مدیریت بهینه منابع در بیماران ترومایی طب انتقال خون Blood transfusion medicine پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده<br> سابقه و هدف&nbsp;<br> خونریزی شدید ناشی از تروما یکی از مهم‌ترین علل مرگ ‌و میر قابل پیشگیری به ‌شمار می‌رود. تأمین به ‌موقع و دقیق خون و فرآورده‌های خونی از چالش‌های اساسی مراکز درمانی است. این مطالعه با هدف پیش‌بینی میزان خون و فرآورده‌های خونی مورد نیاز در بیماران ترومایی در بیمارستان شهید رجایی شیراز طی سال‌های 1399-1396 انجام شد. سپس دقت این مدل پیش‌بینی مورد ارزیابی قرار گرفت.<br> مواد و روش‌ها<br> در این مطالعه مقطعی ـ تحلیلی، ابتدا داده‌های مربوط به میانگین درخواست و مصرف واحدهای خون، پلاکت و پلاسما در بیماران ترومایی طی چهار سال گذشته (1399-1396) جمع‌آوری شد. سپس با استفاده از مدل سری زمانی ARIMA &nbsp;(Autoregressive Integrated Moving Average)واحدهای خون، پلاکت و پلاسمای مورد نیاز برای دو سال آینده (1401-1400) پیش‌بینی گردید. به ‌منظور ارزیابی دقت مدل پیش‌بینی، میانگین تعداد واحدهای خون و فرآورده‌های پیش‌بینی ‌شده با میانگین واقعی درخواست و مصرف با استفاده از آزمون تی مستقل مقایسه شد.<br> یافته‌ها<br> میانگین مصرف سالانه خون و پلاکت در طی چهار سال گذشته به‌ ترتیب ۶۲۶۶ و ۱۶۹۷ واحد بود و در طول دوره مطالعه تغییر معناداری نداشت. میانگین مصرف پلاسما در طی چهار سال گذشته ۳۳۵۶ واحد بود و روند افزایشی اندکی نشان داد. میانگین درخواست پیش‌بینی ‌شده برای خون ۱۰۷۹۰ واحد بود که تفاوت معناداری با مقدار واقعی (۹۲۷۶ واحد) نداشت. پیش‌بینی میانگین درخواست پلاکت ۱۷۸۱ واحد بود که با مقدار واقعی درخواست (1891) تفاوتی نداشت. پیش‌بینی میانگین درخواست برای پلاسما ۴۲۶۲ واحد بود که بیش از مقدار واقعی (۳۱۸۹ واحد) گزارش شده بود. هم‌چنین، میانگین درخواست پیش‌بینی ‌شده برای کرایو ۲۷۹ واحد بود که با مقدار واقعی ۳۴۸ واحد تفاوت معناداری نداشت.<br> نتیجه گیری&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<br> به‌ نظر می‌رسد استفاده از مدل سری زمانی ARIMA ، امکان پیش‌بینی نسبتاً دقیقی از تقاضای خون و فرآورده‌های در بیماران ترومایی را بر اساس الگوهای درخواست و مصرف گذشته فراهم می‌کند. این روش می‌تواند به بهبود برنامه‌ریزی در تأمین خون کمک کرده و با کاهش خطر کمبود یا اتلاف منابع خونی، مدیریت بهینه منابع خونی را تسهیل کند.&nbsp;<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">A B S T R A C T<br> Background and Objectives<br> Severe bleeding due to trauma remains one of the leading preventable causes of mortality. Ensuring the timely and accurate availability of blood and blood components poses a major challenge in healthcare centers. This study aimed to forecast blood and blood products demand in trauma patients at Shahid Rajaee Hospital in Shiraz and assess the accuracy of these prediction to enhance resource and paitent outcome .<br> Materials and Methods<br> This cross-sectional analytical study collected data on the request and consumption of blood, platelets, and plasma units among trauma patients during 2017-2020. The ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average) time-series model was applied to forecast blood product demand for 2021&ndash;2022. To assess the prediction accuracy, the mean number of predicted units was compared with actual requests and usage using an independent t-test.<br> Results<br> During the study period, the average consumption of blood and platelets was 6,266 and 1,697 units, respectively, with no significant differences observed. Plasma consumption averaged 3,356 units, showing a slight increase. The predicted mean request for blood units was 10,790, closely aligned with the actual mean of 9,276. Similarly, the predicted and actual platelet requests were 1,781 and 1,891 units, respectively. The predicted plasma request (4,262 units) exceeded the actual request (3,189 units). The predicted cryoprecipitate request (279 units) showed no significant difference from the actual mean of 348 units.<br> Conclusions &nbsp;<br> The ARIMA time-series model appears to provide reasonably reliable forecasts of blood and blood product demand based on historical patterns. This method can enhance planning and optimizing resource management, helping to minimize strategic shortages and waste of blood products.</div> <div><br> &nbsp;</div> تروما, پیش‌بینی, انتقال خون, بیماران   Trauma, Forecasting, Blood Transfusion, Patients 54 62 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-642-14&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Abdolrahimzadeh حسین عبدالرحیم‌زاده 9100319475328460026053 9100319475328460026053 No دانشیار مرکز تحقیقات ترومای دانشگاه علوم پزشکی شیراز ـ بیمارستان شهید رجایی Nima Naderi نیما نادری 9100319475328460026054 9100319475328460026054 No استادیار مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت‌های ویژه دانشگاه علوم پزشکی شیراز Zahra Gheibi زهرا غیبی 9100319475328460026055 9100319475328460026055 No دانشگاه علوم پزشکی شیراز Leila Kasraian لیلا کسرائیان lkasraian@yahoo.com 9100319475328460026056 9100319475328460026056 Yes دانشیار مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون تهران و اداره کل انتقال خون شیراز