fa تاثیر استفاده از بارکد در جلب اعتماد معاف شدگان از اهدای خون در پاسخگویی به سؤالات با نگاه ویژه به HIV عمومى General پژوهشي Research <p>  چکید ه </p><p> <strong><i> سابقه و هدف </i></strong></p><p> <strong> همه‌گیری </strong><strong>HIV </strong><strong>و ایدز به علت رشد چشمگیر و هزینه‌های مراقبتی بالا و هم چنین تاثیر گسترده‌ای که از معضلات اجتماعی همانند اعتیاد تزریقی و رابطه جنسی نامطمئن می‌پذیرد، به عنوان یکی از مهم‌ترین مشکلات جوامع امروزی محسوب می‌شود. یکی از راه‌های انتقال </strong><strong>HIV </strong><strong>از طریق دریافت خون و فرآورده‌های آن است که برای پیشگیری از این امر مراکز انتقال خون اقدام به حذف داوطلبین پرخطر از طریق مشاوره قبل از خون‌گیری و کنار گذاشتن واحد آلوده از طریق آزمایش می‌نمایند. نظر به این که حذف داوطلبین پرخطر در جریان مشاوره توسط پزشکان سازمان نقش مهمی در کاهش موارد </strong><strong>HIV </strong><strong>در خون‌های اهدایی دارد و از آن جا که رفتارهای پرخطری که افراد را در معرض مواجهه با </strong><strong>HIV </strong><strong>قرار می‌دهد اغلب از نوع تابو بوده و افراد در مورد صحبت کردن درباره آن ابا دارند، در این مطالعه سعی شده است تا تاثیر استفاده از بارکد را در جلب اعتماد مراجعین بررسی نماییم. </strong></p><p> <strong><i> مواد وروش‌ها </i></strong></p><p> <strong> مطالعه انجام شده از نوع توصیفی بود. در این مطالعه بعد از آموزش پزشکان اعزامی از پایگاه‌های مرکز استانی، مقرر شد آن‌ها مراجعینی را که به هر علت از اهدای خون معاف می‌گردند در صورت تمایل از نظر سابقه اعتیاد تزریقی و رفتار جنسی نامطمئن مورد پرسش قرار داده و نتایج را با استفاده از روش بارکد به صورت مثبت یا منفی گزارش کنند. سپس نمونه خون گرفته شده از آن‌ها از نظر </strong><strong>HIV </strong><strong>آزمایش می‌شود. کلیه نتایج بعد از وارد نمودن در برنامه </strong><strong>SPSS </strong><strong>توسط آزمون کای دو( </strong><strong>Chi-square </strong><strong>) مورد بررسی و تحلیل آماری قرار گرفت. </strong></p><p> <strong><i> یافته‌ها </i></strong></p><p> <strong> از مجموع 36312 نفر معاف شدگان شرکت کننده در طرح، تعداد 349 نفر (1درصد) سابقه رفتار جنسی نامطمئن و اعتیاد تزریقی هر دو را اعلام کردند، تعداد 1735 نفر (8/4 درصد) فقط سابقه رفتار جنسی نامطمئن، 267 نفر (7/0 درصد) فقط سابقه اعتیاد تزریقی و مابقی شامل 33961 نفر(5/93 درصد) هیچ گونه سابقه‌ای از رفتار جنسی نامطمئن و اعتیاد تزریقی ذکر نکردند. از تعداد 43 نفر مبتلا به </strong><strong>HIV </strong><strong>یک نفر(58/0 در هزار) در گروه دوم و 42 نفر(2/1 در هزار) در گروه چهارم قرار داشتند. </strong></p><p> <strong><i> نتیجه گیری </i></strong></p><p> <strong> با توجه به این که شایع‌ترین راه‌های شناخته شده سرایت </strong><strong>HIV </strong><strong>در ایران از طریق اعتیاد تزریقی(8/60 درصد) و رفتار جنسی نامطمئن(3/7 درصد) می‌باشد، شیوع بالای </strong><strong>HIV </strong><strong>در معاف شدگان که هیچ گونه سابقه‌ای از رفتار جنسی نامطمئن و اعتیاد تزریقی را ذکر نکرده‌اند، این فرضیه را تقویت می‌کند که حتی استفاده از روش بارکد نتوانسته است در جلب اطمینان معاف شدگان جهت ارایه اطلاعات محرمانه خویش موفق عمل کند. لذا به نظر می‌رسد در صورت اطلاع‌رسانی کافی به پزشکان در مورد اهمیت استفاده از روش بارکد در انتقال خون و هم چنین صرف وقت و حوصله کافی از طرف ایشان، احتمال کسب نتایج صحیح و دقیق در این زمینه دور از انتظار نیست. </strong></p><p> <strong><i> کلمات کلیدی </i></strong><strong>: </strong><strong></strong><strong>اعتیاد تزریقی، رفتار جنسی، </strong><strong>HIV </strong><strong>، اهدای خون </strong><strong></strong></p> <p> <strong> Abstract </strong><strong></strong></p><p> <strong><i>Background and Objectives</i></strong></p><p> To prevent the transmission of HIV through blood transfusion, blood transfusion centers have embarked on deferring high risk prospected donors by pre-donation consultation and screening blood donors to discard contaminated blood units. Since the deferal of high risk blood donors in consultation sessions in Iranian Blood Transfusion Organization plays a major role in the decrease of HIV risk in donated blood units and considering that high risk behaviours which expose people to HIV are usually deemed taboo making them abstain from speaking about, this study aims to evaluate impact of bar code in gaining the confidence of blood donors to address the questions with a special focus on HIV.</p><p>  </p><p> <strong><i>Materials and Methods</i></strong></p><p> This study was descriptive. The physicians in blood centers were required to address deferred blood donors with questions about their history of intravenous drug use and unsafe sexual behaviors. Their responses were then reported by a bar-code method as positive or negative. Blood samples of such deferred blood donors were also tested for HIV. SPSS software was finally used for data analysis. </p><p>  </p><p> <strong><i>Results</i></strong></p><p> Out of 36312 rejected blood donors, 349(1%) deferred had experienced both unsafe sexual behavior and intravenous drug use, 1735(4.8%) unsafe sexual behavior, 267(0.7%) intravenous drug use, and 33961(93.5%) considered themselves free from the both. Out of the 43 contaminated with HIV, 0% fell in the first group, 1(0.58%) in the second, 0% in the third, and 42(1.2%) in the fourth. </p><p>  </p><p> <strong><i>Conclusions</i></strong></p><p> Since the recognized ways of HIV transmission in Iran are intravenous drug use (in 60.8% of cases) and unsafe sexual behavior (in 7.3% of cases), the high prevalence rate of HIV in rejected blood donors with none of these experiences strengthens the hypothesis that even the use of bar code method can not be effective in assuring them to disclose their confidential information. </p><p> <strong> </strong></p><p> <strong><i>Key words</i></strong><strong><i> : </i></strong><strong></strong>Intravenous drug abuse, Sexual behavior, HIV , Blood donation </p> اعتیاد تزریقی, رفتار جنسی, HIV , اهدای خون Intravenous drug abuse, Sexual behavior, HIV , Blood donation 419 425 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-118&slc_lang=fa&sid=1 F. Razjou دکتر فرهاد رازجو f-Razjou@hotmail.com 9100319475328460010978 9100319475328460010978 Yes M. Zadsar دکتر مریم زادسر 9100319475328460010979 9100319475328460010979 No M. Yahyapour مصطفی یحیی‌پور 9100319475328460010980 9100319475328460010980 No