Journal of Iranian Blood Transfusion

fa واکاوی مبانی مسئولیت مدنی دولت ناشی از عرضه خون‌های آلوده در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه Analysis of Basis of Civil Responsibility of the State Caused by the Supply of Contaminated Blood in Iranian Legal System and Shiite Jurisprudence حقوق MSc in Law and Finance پژوهشي Research چکیده سابقه و هدف پس از انتقال بیماری ایدز و هپاتیت به برخی بیماران هموفیلی در اثر فاکتورهای خونی آلوده، موضوع مسئولیت مدنی دولت، ناشی از توزیع خون آلوده در نظام حقوقی ما به صورت جدی مطرح گردید. مبانی متعددی برای مسئول تلقی نمودن دولت(سازمان انتقال خون) از سوی حقوقدانان مطرح گردیده که از آن جمله میتوان به تقصیر، مسئولیت نوعی(نقض تعهد ایمنی)، نقص تجهیزات و مبنای نفی ضرر اشاره نمود. هدف از نگارش این مقاله آن است که نظریه قابلیت استناد، به عنوان مبنای مسئولیت دولت در این زمینه معرفی شود. مواد و روش‌ها روش تحقیق در این مقاله، روش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مقررات قانونی و دیدگاههای حقوقدانان و فقها بود. یافته‌ها یافتههای این مقاله حکایت از این داشت که در فقه امامیه قواعد اتلاف، تسبیب و غرور در جهت اثبات مسئولیت دولت در عرضه خون آلوده، مورد استفاده قرار گرفته که قاعده تسبیب، هماهنگی بیشتری با این موضوع دارد. در حقوق ایران نیز بسیاری از حقوقدانان، تلاش نمودهاند که این مسئولیت را بر اساس مسئولیت محض تحلیل نمایند. نتیجه گیری نظریه قابلیت استناد به عنوان یکی از نظریات مطرح شده در مبانی مسئولیت مدنی است که متکی به فقه امامیه می‌باشد. این نظریه بدون نیاز به اثبات تقصیر و یا تمسک به مسئولیت محض که در نظام حقوقی ما قابل پذیرش نمیباشد، به خوبی میتواند مسئولیت دولت ناشی از توزیع خونهای آلوده را توجیه نماید.   Abstract Background and Objectives After the transmission of AIDS and hepatitis to some hemophilic patient’s due to infected blood transfusions, the issue of civil liability of the state caused by the supply of blood contaminated in our legal system was seriously raised. The lawyers have mentioned several bases for the civil liability of the state (blood transfusion organization), including the basis of fault, strict liability (breach of safety obligation), equipment defect, and the basis for the not-harm. The purpose of this article is to describe the opposability as the basis for the state's liability in this field.   Materials and Methods The research method in this paper is an analytical and descriptive method based on the analysis of legal provisions and the views of lawyers and jurists.   Results The findings of this paper indicate that in the Shiiet jurisprudence, the Etlaf, Tasbib and Ghoror rules have been used to prove the state's responsibility for the supply of contaminated blood, which the Tasbib rule is more in harmony with this issue. In Iranian law, many lawyers have also tried to analyze this responsibility on the basis of strict liability.   Conclusions  The theory of opposability as one of the theories expressed in the basis of civil responsibility, which relies on Shiite jurisprudence, can well justify the responsibility of the state for supply of contaminated blood, without the need to prove the fault or to be liable to the strict liability that is not acceptable in our legal system.       کلمات کلیدی: مسئولیت حقوقی, دولت, انتقال خون, فقه Key words: Legal Liability, Government, Blood Transfusion, Jurisprudence 355 366 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1156-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Amirhosseini امین امیرحسینی amin181170@chmail.ir 9100319475328460018703 9100319475328460018703 Yes دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی H. Mobayen حجت مبین 9100319475328460018704 9100319475328460018704 No استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز