[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: آرشيو مقالات :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: جلد 19، شماره 1 - ( بهار 1401 ) ::
جلد 19 شماره 1 صفحات 29-24 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش پلی‎مورفیسم rs371194629 ناحیه 3’-UTR ژن HLA-G بر استعداد ابتلا به ویروس HTLV-1 در اهداکنندگان خون خراسان رضوی
زینب گنجیان مفرد، علی عرب خزائلی، فرزاد ملاحسینی، مجید شهابی
استادیار مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ـ
واژه‌های کلیدی: HTLV-1، عفونت، HLA-G
متن کامل [PDF 316 kb]   (108 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (396 مشاهده)
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: بيماري هاي عفوني
انتشار: 1401/1/10
متن کامل:   (129 مشاهده)
نقش پلیمورفیسم rs371194629 ناحیه 3’-UTR ژن HLA-G بر استعداد
ابتلا به ویروس HTLV-1 در اهداکنندگان خون خراسان رضوی

زینب گنجیان مفرد1، علی عرب خزائلی2، فرزاد ملاحسینی3، مجید شهابی4

چکیده
سابقه و هدف
ویروس HTLV-1 از جمله ویروس‌های منتقله از راه خون میباشد که در برخی مناطق جهان و در مناطقی از شمال شرق ایران به صورت اندمیک مشاهده میشود. مولکول HLA-G که به عنوان یک آنتی‎ژن لکوسیتی غیرکلاسیک شناخته میشود، دارای پلی‎مورفیسم rs371194629 در ناحیه 3’-UTR خود می‎باشد که ناشی از یک توالی اضافه 14 نوکلئوتیدی است و در مطالعه‌های مختلف تاثیر آن بر ابتلا به عفونت‎های مختلف نشان داده شده است. هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر این پلیمورفیسم بر استعداد ابتلا به ویروس HTLV-1 در اهداکنندگان خون خراسان رضوی بود.
مواد و روش‌ها
در این مطالعه تحلیلی، 131 اهداکننده خون مبتلا به ویروس HTLV-1 و 131 اهداکننده سالم شرکت داشتند. پس از استخراج DNA از لنفوسیت‌های خون محیطی، ژنوتیپ پلیمورفیسم rs371194629  با روش PCR-SSP تعیین شد. یافته‌های آماری به کمک آزمون کای‌دو و نرم‎افزار 23 SPSS  تجزیه و تحلیل گردید.
یافته‌ها
ژنوتیپ هتروزیگوت DI ، بیشترین فراوانی را در هر دو گروه بیمار و شاهد داشت. نتایج به دست آمده نشان‌‌دهنده اختلاف معنا‎داری بین فراوانی ژنوتیپ DD و استعداد ابتلا به ویروس HTLV-1 بود(03/0 p= ، 11/3-14/1 CI= 95% ، 89/1 OR=). بین فراوانی آلل‎های D و I و بیماری ارتباطی یافت نشد.
نتیجه گیری
با توجه به نتایج به دست آمده و نیز نتایج دیگران، پلیمورفیسم  rs371194629در ناحیه 3’-UTR مولکول HLA-G می‎تواند یکی از عوامل مؤثر در ابتلا به ویروسHTLV-1 باشد.
کلمات کلیدی: HTLV-1 ، عفونت، HLA-G










تاریخ دریافت: 21/11/1399
تاریخ پذیرش: 08/10/1400


1- دانشجوی کارشناسی ارشد خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون ـ مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ـ تهران ـ ایران
2-  PhD آمار و اپیدمیولوژی ـ مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ـ تهران ـ ایران
3- کارشناس ارشد بیوشیمی ـ مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون و اداره کل انتقال خون مشهد ـ مشهد ـ ایران
4- مؤلف مسئول: PhD فرآورده‌های بیولوژیک ـ استادیار مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون ـ تهران ـ ایران ـ صندوق پستی: 1157-14665

مقدمه
    HTLV-1 (Human T-cell lymphotropic virus type1) ویروسی با زنجیره RNA از خانواده دلتا ویروس میباشد (2، 1). نوع 1 این ویروس(HTLV-1) در سال 1979در مبتلایان به بیماری لنفوپرولیفراتیو سلول T و نوع 2 ویروس(HTLV-2) متعاقباً در یک فرد مبتلا به لوسمی مویی شکل به عنوان اولین رتروویروس انسانی شناسایی شد(3). به علاوه موارد محدودی ازآلودگی انسان به نوع 3 و 4 این ویروس در سال‌های اخیر در آفریقای مرکزی گزارش شده است(5، 4). عفونت HTLV-1 میتواند منجر به لوسمی سلول T بزرگسالان(ATL : Adult T-cell leukaemia/lymphoma)، فلج شل گرمسیری همراه با میلوپاتی ناشی از HTLV-1 (HAM/TSP : HTLV-associated myelopathy/tropical spastic paraparesis)، التهاب عنبیه و نیز التهاب عفونی پوست در کودکان شود(4).
    آنتیژن‌های لکوسیتی(HLA : Human leukocyte antigens) کلاس یک به دو گروه کلاسیک شامل  HLA A, B, C و غیر کلاسیک  HLA E, G, Fتقسیم میشود. مولکول HLA-G یک HLA کلاس یک غیر کلاسیک با پلیمورفیسم محدود است که غالباً در بارداری و در طی رابطه مادر و جنین شناخته میشود. این مولکول اثرمستقیم بر مهار پاسخ‌های ایمنی داشته و تولید سلولهای مهاری و تنظیمی را القا میکند(7-3). مطالعه‌ها روی پلیمورفیسمهای ناحیه 3'-UTR مولکول HLA-G در بیماران مبتلا به HTLV-1 نشان می‎دهد که بعضی پلیمورفیسم‌ها با کاهش تولید HLA-G همراه بوده که در نهایت کاهش احتمال گسترش آلودگی به ویروس HTLV-1 را در پی داشته در حالی که پلیمورفیسم‎های دیگر با افزایش تولید  HLA-Gو در نتیجه افزایش احتمال آلودگی به ویروس HTLV-1 در سلول‎های میزبان همراه بوده است(8). به عنوان مثال ژنوتیپهای مختلف پلیمورفیسم rs371194629 که ناشی از یک اضافه(insertion) 14 جفت نوکلئوتیدی در ناحیه 3’-UTR ژن میباشد، در میزان ویروس در جریان خون تاثیر دارد به گونهای که وجود ژنوتیپ bp14+/bp14+ با کاهش بار ویروسی همراه است، در حالی که ژنوتیپ‌های bp14+/bp14- و bp14-/bp14- با افزایش بار ویروس همراه هستند(9). هدف از این مطالعه بررسی تاثیر این پلیمورفیسم(rs371194629) در استعداد ابتلا به عفونت HTLV-1 در اهداکنندگان خون در استان خراسان رضوی بود.

مواد و روش‌ها
    مطالعه انجام شده به صورت تحلیلی و از نوع مورد - شاهدی بود. در این مطالعه از 131 فرد HTLV-1 مثبت که آزمایش الایزا و وسترن بلات مثبت داشتند، به عنوان مورد و از 131 فرد سالم مراجعه‌کننده به پایگاه انتقال خون استان خراسان رضوی به عنوان نمونه شاهد استفاده شد. تمامی نمونهها از نظر عفونتهای ویروسی HBV ، HCV و HIV-1 منفی گزارش شده بودند. از تمام افراد مورد مطالعه رضایت‌نامه کتبی دریافت گردید. این مطالعه مصوب کمیته اخلاق در پژوهش مؤسسه عالی آموزشی پژوهشی طب انتقال خون ایران به شماره IR.TMI.REC.1398.030 است.
    نمونه خون کامل به مقدار 10 میلیلیتر، در لولههای حاوی ضد انعقاد EDTA جمعآوری گردید. برای نمونههای HTLV-1 مثبت با استفاده از گرادیان فایکول لنفوسیتهای خون جداسازی شده و پس از شستشو با بافر سالین- فسفات در دمای 70- درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند. برای نمونه‌های گروه شاهد از بافی‌کوت استفاده شد. DNA ژنومیک با استفاده از کیت(PrimerPrep Genomic DNA Isolation Kit from Blood ، سئول، کره) استخراج شد. در ابتدا 10 نمونه با آغازگرهای HLA-G-f و HLA-G-r تکثیر شده و برای تعین توالی ارسال شد(شرکت ژن فناوران، تهران، ایران). از این نمونهها جهت ارزیابی صحت نتایج واکنش‎های PCR-SSP (Polymerase chain reaction-sequence specific primer) استفاده شد. برای تعیین ژنوتیپ از روش PCR-SSP  استفاده گردید. اساس این روش بر طراحی آغازگرهایی است که در نوکلئوتید 3’ با یکدیگر تفاوت دارند و بدین‌وسیله تعیین ژنوتیپ پلی‎مورفیسم‎های تک نوکلئوتیدی را امکانپذیر می‎کند. البته در این پژوهش با توجه به تفاوت 14 نوکلئوتیدی دو آلل، قسمتی از توالی آغازگر تشخیص‌دهنده آلل I در داخل این 14 نوکلئوتید قرار داشته و در نتیجه با آلل D (که فاقد 14 نوکلئوتید می‎باشد) واکنش نخواهد داد. برای تشخیص آلل 14 bp deletion از آغازگرهای HLA-G-f و 629-14d و برای تشخیص آلل 14 bp insertion از آغازگرهای HLA-G-r و 629-14i استفاده شد(جدول 1). واکنش‎های PCR در حجم µL 10 حاوی µL 5 از Premix (پارس توس، تهران، ایران)، µL 2/0 از هر کدام از آغازگرها و ng 50 از DNA ژنومیک انجام شد. مشخصات دمایی واکنش‎های PCR در جدول آورده شده است(جدول 2). محصول PCR روی ژل آگارز 5/1 درصد حاوی رنگ Green viewer (پارس توس، تهران، ایران) الکتروفورز و عکسبرداری شدند. برای محاسبات آماری از آزمون‎ کای‌دو و نرمافزار 23 SPSS استفاده شد.



یافته‌ها
    فراوانی ژنوتیپ‎ها با معادله هاردی وینبرگ بررسی شده و مشخص شد فراوانی‎ها در حالت تعادل قرار دارد (جدول 3). بیشترین فراوانی در هر دو گروه مربوط به ژنوتیپ DI (6/49% برای گروه سالم و 3/40% برای گروه مورد) بود. نتایج آزمون‎های آماری نشان داد ژنوتیپ DD شانس ابتلا به عفونت HTLV-1 را افزایش می‎دهد(03/0 p= ، 11/3-14/1 CI= 95% ، 89/1 OR=)(جدول 4). ارتباطی بین آلل‎های D و I با بیماری مشاهده نشد.



بحث
    HLA-G یک آنتیژن غیرکلاسیک کلاس 1 می‎باشد که در تعدیل پاسخ‎های ایمنی نقش دارد. پلی‎مورفیسم rs371194629 که در 3’-UTR این ژن قرار دارد، بر میزان بیان این ژن تاثیر دارد به گونه‎ای که ژنوتیپ DD باعث بیشترین بیان ژن میشود. در این مطالعه نیز که روی افراد HTLV-1 مثبت انجام شد، مشخص گردید ژنوتیپ DD احتمال ابتلا به ویروس را افزایش می‎دهد.
    مطالعه‌های حداد و همکارانش در سال 2010 در ارتباط با تأثیر این پلیمورفیسم بر روی استعداد ابتلا به ویروس HTLV-1 نشان‌دهنده ارتباط بین ژنوتیپ هتروزیگوت(DI) با میزان ابتلا به بیماری بود(022/0 p= ، 202/2 OR=)(8). هر چند نتایج مطالعه‌های سیلیائو و همکارانش بر خلاف نتایج ما می‎باشد زیرا در آن مطالعه ژنوتیپ DD ، نقش محافظت‌کننده در برابر ویروس HTLV-1 دارد(9). دلیل این امر را می‎توان در تعدد پلی‎مورفیسم‎ها در ناحیه 3’-UTR ژن HLA-G ذکر کرد که می‎توانند به صورت یک هاپلوتیپ خاص اعمال اثر کنند. به علاوه تفاوت‎های ژنتیکی جمعیت‎های مورد مطالعه نیز باید در نظر گرفته شود.
    مطالعه‌های ال‌وی و همکارانش نشان‌دهنده نقش محافظتی آلل II در پیشگیری از ابتلا به عفونت HTLV-1 می‎باشد که با نتایج مطالعه ما هم‌خوانی دارد. به علاوه نتایج آن‌ها نشان داد که افراد مبتلای دارای این ژنوتیپ(II)، دارای بار ویروسی کمتری نسبت به مبتلایان با دیگر ژنوتیپ‎ها می‎باشند(10).
    پژوهش سگیت و همکارانش در سال 2013 نیز مؤید نقش ژنوتیپ DD در کاهش خطر انتقال ویروس HIV-1 از مادر به جنین بود به طوری که مادرانی که دارای این ژنوتیپ بودند، دارای بیشترین تعداد سلول‎های CD4+ نسبت به دارندگان سایر ژنوتیپ‎ها بودند و به میزان کمتری ویروس را به جنین خود منتقل کردند(11).
    اگر چه تاکنون در کشور ما مطالعه‏ای در رابطه با این پلی‎مورفیسم و عفونت HTLV-1 صورت نگرفته است اما
سایر مطالعه‌ها مؤید ارتباط این پلی‎مورفیسم با آدنوکارسینومای معده، سقط‎های مکرر و هپاتیت
B مزمن می‎باشد(15-12).

    در مطالعه ما نیز ژنوتیپ DD خطر ابتلا به عفونت HTLV-1 را افزایش می‎دهد. این ژنوتیپ باعث افزایش بیان بیشتر آنتی‎ژن HLA-G می‌گردد هر چند چگونگی ارتباط بین افزایش بیان این آنتی‎ژن و افزایش خطر ابتلا به عفونت مشخص نشده است.

نتیجه‌گیری
    آنتی‎ژن‎های سیستم HLA نقش مهمی در استعداد ابتلا به عفونت‎های مختلف دارند. آنتی‎ژن HLA-G نیز از این قاعده مستثنی نمی‎باشد. یافته‎های این مطالعه نیز نشان دهنده تاثیر پلیمورفیسم rs371194629 در استعداد ابتلا به عفونت HTLV-1 می‎باشد. با توجه به نتایج مطالعه ما و نیز مطالعه‌های مشابه، مناسب است در رابطه با نقش سایر پلی‎مورفیسم‎های ناحیه 3’-UTR ژن HLA-G نیز بررسی به عمل آید. به علاوه نقش این پلی‎مورفیسم(14 bp indel) در استعداد ابتلا به سایر عفونت‎های منتقله از راه خون به خصوص HBV و HCV و نیز سیر بیماری ناشی از آن‌ها نیز بررسی شود.

تشکر و قدردانی 
    این مقاله نتیجه پایاننامه کارشناسی ارشد رشته خون‌شناسی آزمایشگاهی و بانک خون می‎باشد که هزینه آن توسط مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون تأمین شده است.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ganjian Mofrad Z, Arabkhazaeli A, Mollahoseini F, Shahabi M. Role of HLA-G 14 bp Indel polymorphism on susceptibility to HTLV-1 infection in blood donors of Khorasan Razavi Blood Center. Sci J Iran Blood Transfus Organ. 2022; 19 (1) :24-29
URL: http://bloodjournal.ir/article-1-1392-fa.html

گنجیان مفرد زینب، عرب خزائلی علی، ملاحسینی فرزاد، شهابی مجید. نقش پلی‎مورفیسم rs371194629 ناحیه 3’-UTR ژن HLA-G بر استعداد ابتلا به ویروس HTLV-1 در اهداکنندگان خون خراسان رضوی. فصلنامه پژوهشی خون. 1401; 19 (1) :29-24

URL: http://bloodjournal.ir/article-1-1392-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
جلد 19، شماره 1 - ( بهار 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه پژوهشی خون Scientific Journal of Iran Blood Transfus Organ
The Scientific Journal of Iranian Blood Transfusion Organization - Copyright 2006 by IBTO
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4419