Journal of Iranian Blood Transfusion

fa ارزیابی مناسب بودن تزریق پلاکت و میزان پایبندی به راهنماهای بالینی در دو بیمارستان آموزشی شهر یزد Assessment of Platelet Transfusion Appropriateness and Adherence to Clinical Guidelines in Two Educational Hospitals in Yazd, Iran طب انتقال خون Blood transfusion medicine پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده سابقه و هدف  تزریق پلاکت یکی از اقدامات حیاتی در حمایت از بیماران مبتلا به ترومبوسیتوپنی است. با این حال، تزریق نامناسب پلاکت می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌های درمان، بروز عوارض ناشی از تزریق خون و کاهش ذخایر فرآورده‌های خون شود. این مطالعه با هدف ارزیابی میزان انطباق تزریق پلاکت با راهنماهای بالینی در دو بیمارستان آموزشی شهر یزد انجام شد. مواد و روش‌ها این مطالعه مقطعی بر روی ۲۰۰ بیمار دریافت‌کننده پلاکت در دو بیمارستان آموزشی شهر یزد انجام شد. اطلاعات بیماران شامل سن، جنس، تشخیص بیماری، شمارش پلاکت پیش از تزریق، تعداد واحدهای پلاکت دریافت‌شده و اندیکاسیون تزریق پلاکت از پرونده‌های پزشکی استخراج شد. مناسب یا نامناسب بودن تزریق پلاکت بر اساس راهنماهای بین‌المللی مصرف پلاکت ارزیابی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و آزمون‌های کای‌دو و آزمون‌های غیر پارامتریک تحلیل شدند. یافته‌ها از مجموع ۲۰۰ بیمار مورد بررسی، ۱۰۳ نفر (51/5 درصد) مرد بودند و میانه سن بیماران 56 سال ( دامنه بین چارکی: 37/75 تا 71 سال) بود. بیشترین موارد تزریق پلاکت در بیماران مبتلا به بیماری‌ها و بدخیمی‌های هماتولوژیک مشاهده شد. در مجموع، تزریق‌ پلاکت در ۱۶۰ بیمار (۸۰ درصد) مطابق با راهنماهای بالینی و در ۴۰ بیمار (۲۰ درصد) نامناسب ارزیابی شد. میانه شمارش پلاکت پیش از تزریق ۱۰9× 14 در لیتر( دامنه بین چارکی: 8 تا 23/5) بود.  تمامی موارد تزریق پلاکت در بیمارانی که شمارش پلاکت بیش از ۱۰9× ۱۰۰ در لیتر داشتند، نامناسب ارزیابی شد. در 91% از بیماران مبتلا به بیماری‌ها و بدخیمی‌های هماتولوژیک، تزریق پلاکت مطابق با معیارهای مناسب بودن تزریق بود؛ در مقابل، این میزان در بیماران مبتلا به بیماری‌های زنان و موارد جراحی 40% بود (0.001 >p). نتیجه‌گیری             اگرچه بیشتر تزریق‌های پلاکت مطابق با راهنماهای بالینی انجام شده بود، اما هم‌چنان میزان قابل توجهی از تزریق‌های نامناسب، به‌ ویژه در بیماران با شمارش پلاکت بالاتر و در بخش‌های جراحی و زنان، مشاهده شد. اجرای برنامه‌های آموزشی، پایش مستمر عملکرد تزریق خون و استفاده از ابزارهای کمک ‌تصمیم‌گیری بالینی می‌تواند به کاهش تزریق‌های غیرضروری پلاکت و بهینه‌سازی مصرف این فرآورده کمک کند.</div> <div style="text-align: justify;">A B S T R A C T Background and Objectives Platelet transfusion is an essential therapeutic intervention in the management of patients with thrombocytopenia. However, inappropriate platelet transfusion may increase healthcare costs, cause transfusion-related complications, and contribute to the depletion of blood component resources. This study aimed to assess the appropriateness of platelet transfusions according to clinical guidelines in two teaching hospitals in Yazd, Iran. Materials and Methods This descriptive-analytical cross-sectional study included 200 patients who received platelet transfusions in two teaching hospitals in Yazd, Iran. Patient data, including age, sex, diagnosis, pre-transfusion platelet count, number of platelet units transfused, and indication for platelet transfusion, were extracted from medical records. The appropriateness of platelet transfusions was assessed according to international guidelines. Data were analyzed using SPSS version 22, with the chi-square test and non-parametric tests. Results Of the 200 patients included in the study, 103 (51.5%) were male, and the median age was 56 years (interquartile range [IQR], 37.75 to 71). The majority of platelet transfusions were administered to patients with hematological diseases and malignancies. Overall, platelet transfusion was appropriate according to clinical guidelines in 160 patients (80%) and inappropriate in 40 patients (20%). The median pre-transfusion platelet count was 14×10⁹/L (IQR, 8 to 23.5). All platelet transfusions administered to patients with platelet counts >100 × 10⁹/L were considered inappropriate. The proportion of appropriate transfusion was higher among patients with hematological disease and malignancies than among gynecological and surgical patients (91% vs 40%, p< 0.001). Conclusions  Although most platelet transfusions were consistent with clinical guidelines, a considerable proportion were inappropriate, particularly among patients with higher platelet counts and in the surgical and gynecology wards. Educational programs, continuous monitoring of transfusion practices, and the use of clinical decision-support tools may help reduce unnecessary platelet transfusions and optimize the use of this blood component.  </div> تزریق پلاکت, راهنمای بالینی, انتقال خون Platelet Transfusion, Clinical Guideline, Blood Transfusion 203 211 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-722-4&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Karimi مریم کریمی No دانشکده علی‌ابن ابی‌طالب ـ دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد hayedeh Javadzadeh Shahshahani هایده جوادزاده شهشهانی javadzadehhayedeh@gmail.com 0000-0003-4111-8622 Yes دانشیار مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون و اداره کل انتقال خون یزد MohammadReza Mortazavizadeh سید محمد رضا مرتضوی زاده No دانشکده پزشکی علی ابن ابیطالب (ع) دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد - ایران