Journal of Iranian Blood Transfusion

fa مروری بر روش‌های جایگزین نگهداری پلاکت : از نگهداری در دمای اتاق تا نگهداری در سرما و انجماد ‎ An Overview of Alternative Platelet Storage Methods: From Room Temperature to Cold Storage and Freezing انتقال خون Blood Transfusion مروري Review Article <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف  نگهداری پلاکت‌ها در دمای 24-20 درجه سانتی‌گراد، روش استانداردی است که در مراکز انتقال خون مورد استفاده قرار می گیرند. پلاکت‌ها در طول نگهداری در این شرایط دچار آسیب ذخیره پلاکتی (PSL) می شوند، ضمن این که ریسک آلودگی باکتریایی نیز در این روش وجود دارد. به منظور رفع این محدودیت‌ها، محققان به دنبال روش‌های جایگزین نگهداری پلاکت می‌باشند. این مقاله به مرور روشهای جایگزین و مقایسه آن¬ها با یکدیگر می‌پردازد.  مواد و روش‌ها در این مطالعه مروری، مطالعه‌های مرتبط با روش‌های نگهداری پلاکت جستجو شد و متون مقاله‌ها و مراجع مربوطه بررسی، شناسایی و استخراج گردید. کلید واژه‌های انگلیسی (platelet storage ، platelet concentrate، platelet storage in room temperature ، cold storage ، cryopreservation ، lyophilization ، Platelet additive solution) مرتبط با موضوع  در پایگاه‌های داده SID، Scopus، Web of Science، PubMed، موتور جستجوی Google و Google Scholar در بازه زمانی ۱۹۵۴ تا 2025 جستجو شد و در نهایت 93 مقاله مورد استفاده قرار گرفت. سؤال اصلی در این پژوهش این است که آیا روش‌های دیگر نگهداری پلاکت با توجه به مزایا و محدودیت‌هایی که دارا می‌باشند می توانند از نظر کاربرد بالینی در مقایسه با نگهداری پلاکت در دمای اتاق (روش استاندارد) جایگزین گردند؟ یافته‌ها نگهداری پلاکت‌ها در سرما (6-1 درجه سانتی‌گراد) با کاهش متابولیزم و کاهش ریسک آلودگی باکتریایی همراه است و هر چند پلاکت‌ها عملکرد هموستاتیک قوی‌تری دارند ولی کاهش بقا پس از تزریق یکی از محدودیت‌های آن می‌باشد. روش لیوفیلیزاسیون، امکان نگهداری طولانی ‌مدت پلاکت‌ها را در دمای محیط فراهم می کند، هر چند بقا پلاکت‌های لیوفیلیزه پس از تزریق کوتاه می‌باشد. منجمدسازی نیز امکان ذخیره‌سازی طولانی مدت پلاکت‌ها را فراهم کرده، اما به تجهیزات پیشرفته و انجام مراحل آماده‌سازی تخصصی نیاز دارد، به علاوه، پلاکت‌ها دچار تغییرات ساختاری جدی می‌گردند. استفاده از محلول‌های افزودنی پلاکت (PAS) نیز به عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش وابستگی به پلاسما، کاهش واکنش‌های آلرژیک و تب‌زا و هم‌چنین بهبود شرایط متابولیکی مطرح می‌باشد، هر چند بهینه‌سازی نوع و غلظت آن نیازمند پژوهش‌های بیشتری است.  نتیجه گیری             روش‌های لیوفیلیزاسیون ، محدودیت‌هایی شامل هزینه بالا و زمانبر بودن تولید فرآیند را به همراه داشته، در عین حال شواهد کافی برای استفاده ایمن از این روش‌ها هنوز در دسترس نمی‌باشد. استفاده از پلاکت‌های منجمد شده در موارد خونریزی شدید و در شرایط جنگی زمانی که دسترسی کافی به فرآورده پلاکتی نباشد به عنوان جایگزین پیشنهاد می‌گردد. برای استفاده از PAS نیاز به مطالعه‌های بیشتری می‌باشد. با این وجود، نگهداری پلاکت در24-20 درجه سانتی‌گراد به علت  بقا مناسب پلاکت‌ها پس از تزریق، هم‌چنان به عنوان روش مرجع می‌باشد. </div> <div>Background and Objectives The conventional approach to storing platelet concentrate (PC) at 20–24°C is linked to the occurrence of platelet storage lesion (PSL) and the risk of bacterial contamination, both of which can reduce platelet viability during storage. Due to these limitations, researchers are exploring alternative methods for PC storage. This article reviews different PC storage methods and compares them with each other. Materials and Methods In this review, researches related to PC storage were investigated. English keywords (platelet storage, platelet concentrate, platelet storage at room temperature, cold storage platelet, platelet cryopreservation, platelet lyophilization, platelet additive solution) were searched in the PubMed, Web of Science, Scopus, Magiran, SID databases and the Google and Google Scholar between 1954 and 2025. Ultimately, 93 articles were used. The primary question of this review was whether, given their respective advantages and limitations, alternative PC storage methods can serve as clinical alternatives to RT storage (as the standard method). Results Studies comparing different PC storage methods have shown inconsistent findings. Cold storage (1–6°C) leads to decreased metabolism, lower bacterial contamination and enhanced platelet homeostatic function; however, a limitation of this method is the reduced survival of platelets following transfusion. Lyophilization allows for long-term storage at room temperature and reduced bacterial contamination, however, the viability of lyophilized platelets is limited post-transfusion. Cryopreservation also allows for long-term storage, but it requires advanced equipment and specialized preparation steps. In addition, the method causes extensive structural changes in PCs. The use of platelet additive solution (PAS) in PC storage can reduce plasma dependence, mitigate allergic and febrile reactions, and improve metabolic conditions; however, further investigations are needed to optimize the type and concentration of these solutions based on the storage method. Conclusions  Lyophilization method presents certain limitations, such as high cost and a time-consuming production process, and there is currently insufficient evidence to confirm the safety of this method. The use of cryopreserved platelets is recommended in critical situations such as severe bleeding and in time of war when access to PC products is insufficient. Further researches are still required on the use of PAS in PC storage. However, PC storage at 20-24°C remains the standard method for PC transfusion due to the appropriate survival of platelets within the patient's circulatory system.  </div> پلاکت‌ها, منجمدسازی, محلول‌ها Keywords: Platelets, Cryopreservation, Solutions 0 0 http://bloodjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-679-2&slc_lang=fa&sid=1 Yashar Shiri یاشار شیری 9100319475328460027647 0009-0003-8541-5781 No مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون Mehranz Golmohammadi Zahuri مهرناز گل محمدی ظهوری yashar_shiri@yahoo.com 9100319475328460027648 9100319475328460027648 No مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون Mohammad Reza Jafarpouri محمدرضا جعفرپوری 9100319475328460027649 0009-0003-7536-7173 No مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون Mohammad Reza Deyhim محمدرضا دیهیم m.deyhim@tmi.ac.ir 9100319475328460027650 9100319475328460027650 Yes استادیار مرکز تحقیقات انتقال خون ـ مؤسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون